Uko ndani ya app. Fungua kwenye browser kwa muonekano na downloads bora.
September 2, 2026 7 min read Database

MySQL Database Full Course – Somo la 16: LIKE na Wildcards (%) na (_) – Jinsi ya Kutafuta Data Katika MySQL

Karibu kwenye Somo la 16 la MySQL Database Full Course kwa Kiswahili.

Katika somo lililopita tulijifunza:

DELETE FROM

na jinsi ya kufuta records kwa usalama kwa kutumia WHERE.

Sasa tutajifunza jinsi ya kutafuta data za maandishi (text data) ndani ya database kwa kutumia:

LIKE

pamoja na wildcards:

%
_

Hili ni somo muhimu sana kwa sababu karibu kila mfumo wa kisasa una sehemu ya:

  • Search Student
  • Search Product
  • Search User
  • Search Blog Post
  • Search Employee
  • Search Customer

Na mara nyingi hutumia LIKE.


1. LIKE ni Nini?

LIKE ni operator inayotumika kutafuta data zinazofanana na pattern fulani.

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%';

Hii itatafuta students wote wanaoanza na herufi:

A

Mfano:

Asha
Anna
Abdallah
Ali

2. Wildcard ni Nini?

Wildcard ni alama maalumu inayosaidia kutafuta patterns.

MySQL ina wildcards mbili muhimu:

%
_

Tutazijifunza moja baada ya nyingine.


3. Asilimia (%) ni Nini?

% inamaanisha:

Herufi yoyote, namba yoyote, au mchanganyiko wowote wa characters.

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%';

Ina maana:

A
Asha
Anna
Abdallah
Ali
A123

Vyote vinaweza kupatikana.


4. Kutafuta Jina Linaloanza na Herufi Fulani

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'J%';

Inaweza kurudisha:

John
Joseph
James
Jackson

Kwa sababu yote yanaanza na:

J

5. Kutafuta Jina Linaloishia na Herufi Fulani

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%a';

Inaweza kurudisha:

Asha
Neema
Rehema
Anna

Kwa sababu yote yanaishia na:

a

6. Kutafuta Neno Lililo Katikati

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%sha%';

Inaweza kurudisha:

Asha
Ashura
Shaban

kwa sababu ndani ya jina kuna:

sha

7. Kutafuta Neno Lolote

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%m%';

Inaweza kurudisha:

Amina
Juma
Omary
Mariam

Kwa sababu zote zina herufi:

m

mahali popote.


8. Table ya Students

Tutumie table:

CREATE TABLE students (
    student_id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
    student_name VARCHAR(100),
    gender VARCHAR(10),
    age INT,
    class_name VARCHAR(50)
);

Ingiza data:

INSERT INTO students (
    student_name,
    gender,
    age,
    class_name
)
VALUES
('Asha Mussa','Female',16,'Form One'),
('John Peter','Male',17,'Form Two'),
('Neema Joseph','Female',15,'Form One'),
('Peter Michael','Male',18,'Form Three'),
('Anna Charles','Female',17,'Form Two');

9. Kutafuta Students Wanaoanza na A

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%';

Matokeo yanaweza kuwa:

Asha Mussa
Anna Charles

10. Kutafuta Students Wanaoanza na P

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'P%';

Matokeo:

Peter Michael

11. Kutafuta Students Wanaomalizia na "r"

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%r';

Inaweza kurudisha:

Peter

au majina mengine yanayoishia na r.


12. Kutafuta Students Wenye "cha"

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%cha%';

Inaweza kurudisha:

Charles

13. Kutafuta Students Wenye "Jo"

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%Jo%';

Matokeo:

John Peter
Neema Joseph

14. Wildcard ya Underline (_)

Alama:

_

ina maana:

Character moja tu.

Sio nyingi kama %.


15. Mfano wa _

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '_sha';

Inaweza kupata:

Asha

Kwa sababu:

_

imewakilisha herufi moja:

A

16. Mfano Mwingine

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A___';

Ina maana:

A + characters 3

Mfano:

Asha

inaweza kulingana.


17. Tofauti ya % na _

%

0 au zaidi ya characters

_

character 1 tu

Mfano:

LIKE 'A%'

inaweza kupata:

A
AB
ABC
Asha
Abdallah

Lakini:

LIKE 'A_'

inaweza kupata:

AB
AC
AD

tu.


18. LIKE na Numbers

LIKE inaweza kufanya kazi hata kwa values za text zinazobeba numbers.

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE phone_number LIKE '071%';

Matokeo:

0711111111
0712345678
0719876543

19. Search ya Phone Number

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE phone_number LIKE '%555%';

Inaweza kupata:

0755555555

20. Search ya Email

Fikiria table ina:

email

Unaweza kutafuta Gmail users:

SELECT *
FROM users
WHERE email LIKE '%gmail.com';

21. Search ya Domain

Mfano:

SELECT *
FROM users
WHERE email LIKE '%yahoo.com';

22. Search ya Product

Table:

products

Mfano:

SELECT *
FROM products
WHERE product_name LIKE '%Laptop%';

Inaweza kupata:

HP Laptop
Dell Laptop
Lenovo Laptop

23. Search ya Electronics

SELECT *
FROM products
WHERE category LIKE '%Electronics%';

24. Search ya Blog Posts

Table:

posts

Mfano:

SELECT *
FROM posts
WHERE title LIKE '%MySQL%';

Inaweza kurudisha posts zote zinazohusiana na MySQL.


25. Search ya Mkoa

SELECT *
FROM schools
WHERE region LIKE '%Mtwara%';

26. Search ya Wilaya

SELECT *
FROM schools
WHERE district LIKE '%Masasi%';

27. NOT LIKE

Unaweza kutafuta records ambazo hazifanani na pattern.

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name NOT LIKE 'A%';

Matokeo:

Students wote wasioanza na A.


28. NOT LIKE na Mkoa

SELECT *
FROM schools
WHERE region NOT LIKE 'Dar%';

29. LIKE na WHERE

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%Jo%';

30. LIKE na AND

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%Jo%'
AND gender = 'Female';

31. LIKE na OR

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%'
OR student_name LIKE 'J%';

Matokeo:

Asha
Anna
John
James
Joseph

32. LIKE na ORDER BY

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%'
ORDER BY student_name ASC;

33. LIKE na LIMIT

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%a%'
LIMIT 5;

34. Search ya Marks

SELECT *
FROM marks
WHERE subject LIKE '%Math%';

35. Search ya Employees

SELECT *
FROM employees
WHERE employee_name LIKE '%Michael%';

36. Search ya Contribution Types

SELECT *
FROM contribution_types
WHERE name LIKE '%School%';

37. Search ya Classes

SELECT *
FROM classes
WHERE class_name LIKE '%Form%';

38. Search ya Users

SELECT *
FROM users
WHERE username LIKE 'admin%';

39. Search ya Records Zote Zenye Neno Fulani

Mfano:

SELECT *
FROM posts
WHERE content LIKE '%database%';

40. Search ya Address

SELECT *
FROM students
WHERE address LIKE '%Masasi%';

41. Search ya Occupation

SELECT *
FROM parents
WHERE occupation LIKE '%Farmer%';

42. Search ya Tribe

SELECT *
FROM students
WHERE tribe LIKE '%Makonde%';

43. Search ya Gender

Ingawa kawaida tunatumia "=":

SELECT *
FROM students
WHERE gender LIKE 'Female';

inaweza kufanya kazi pia.


44. Case Sensitivity

Katika mazingira mengi ya MySQL:

Asha
asha
ASHA

vinaweza kuonekana sawa kulingana na collation ya table.

Tutajifunza Collations baadaye.


45. LIKE na Multiple Conditions

SELECT *
FROM students
WHERE class_name = 'Form Two'
AND student_name LIKE 'A%';

46. LIKE na Parentheses

SELECT *
FROM students
WHERE (
student_name LIKE 'A%'
OR student_name LIKE 'J%'
)
AND age >= 16;

47. Makosa ya Kawaida

Mfano mbaya:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE A%;

Sahihi:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%';

48. Makosa ya Kusahau %

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A';

Hii inatafuta value halisi:

A

sio majina yanayoanza na A.


49. Makosa ya Kusahau Quotes

LIKE %A%

Si sahihi.

Sahihi:

LIKE '%A%'

50. Workflow ya Search

Hatua za kawaida:

1. Chagua table
2. Chagua column
3. Tumia LIKE
4. Tumia wildcard
5. Pata results

Mfano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%A%';

51. CRUD Mpaka Sasa

Tumejifunza:

CREATE
READ
UPDATE
DELETE
SEARCH

Kwa kutumia:

INSERT
SELECT
UPDATE
DELETE
LIKE

52. Mazoezi

Tumia table ya students.

Andika queries za:

  1. Students wanaoanza na A
  2. Students wanaoanza na J
  3. Students wanaomalizia na a
  4. Students wenye "Jo"
  5. Students wasiokuwa wanaanza na A
  6. Students wa Form Two wanaoanza na A

53. Challenge

Tengeneza table:

products

Ingiza products 10.

Kisha andika queries za:

  1. Products zenye Laptop
  2. Products zenye Phone
  3. Products zinazoanza na S
  4. Products zisizoanza na A
  5. Products zenye Electronics kwenye category

54. Maswali ya Kujipima

  1. LIKE ni nini?
  2. % ina maana gani?
  3. _ ina maana gani?
  4. Tofauti ya % na _ ni ipi?
  5. NOT LIKE ni nini?
  6. Unawezaje kutafuta jina linaloanza na A?
  7. Unawezaje kutafuta jina linalomalizia na a?
  8. Unawezaje kutafuta neno lililo katikati ya text?
  9. LIKE inaweza kutumika kwenye email?
  10. LIKE inaweza kutumika kwenye phone number?

55. Muhtasari wa Somo

Katika somo hili tumejifunza:

LIKE

pamoja na wildcards:

%
_

Mifano:

SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE 'A%';
SELECT *
FROM students
WHERE student_name LIKE '%Jo%';
SELECT *
FROM students
WHERE student_name NOT LIKE 'A%';

LIKE ni msingi wa search systems nyingi za:

  • School Management Systems
  • Accounting Systems
  • Blog Systems
  • E-Commerce Systems
  • User Management Systems

Somo Linalofuata

Katika Somo la 17 tutajifunza:

Aggregate Functions katika MySQL

Tutajifunza:

  • COUNT()
  • SUM()
  • AVG()
  • MIN()
  • MAX()
  • Kutumia aggregate functions kwenye marks
  • Kutumia aggregate functions kwenye accounting system
  • Kutumia aggregate functions na WHERE
  • Kutumia aggregate functions na GROUP BY
  • Mazoezi na challenges

Hili ni somo muhimu sana kwa sababu linatuwezesha kufanya mahesabu ndani ya database.

🚀 Unahitaji mfumo au website ya biashara?

Chagua huduma hapa chini kisha mteja bofya moja kwa moja kwenda kwenye ukurasa wa huduma au kuwasiliana nasi kwa WhatsApp.

Share this post

Comments

0
No comments yet. Be the first to comment.

Continue Reading

Subscribe

Get new updates

Jiunge upokee posts mpya, tutorials, na updates za mifumo moja kwa moja kwenye email yako.

Quick Actions